A Felipe Torres Obando1 , J Manuel Velasco1 , N Adriana Soto1 , D Alejandro Vergara1 , S Milena Morales1 i P Romeo *.2

1Organizacja Medycyny Regeneracji Komórek, Bogota, Kolumbia

2Centrum Badań Stosowanych nad Biofizyczną Stymulacją Tkanek Mięśniowo-Szkieletowych, Istituto Ortopedico Galeazzi, Milano, Włochy

*Autor korespondujący: Pietro Romeo, Centre for Applied Research on Biophysical Stimulation of Musculoskeletal Tissues, Istituto Ortopedico Galeazzi, Milano, Włochy.

Otrzymano: 21 sierpnia 2020 r.

Streszczenie

W zespole antysyntetazy i zespole Sjogrena zwłóknienie płuc (śródmiąższowa choroba płuc) jest częstym źródłem niewydolności płuc, często nasilanej przez osłabienie mięśni oddechowych. Zabiegi rehabilitacji pulmonologicznej nie zawsze poprawiają wydolność oddechową i w przypadku tych dolegliwości konieczne są dalsze lub alternatywne opcje terapeutyczne. Pulsacyjne Pola Elektromagnetyczne okazały się skuteczne w różnych zaburzeniach mięśniowo-szkieletowych i na tej podstawie przedstawiamy wyniki ich skuteczności w wyżej wymienionych schorzeniach. Od maja do września 2019 r. kobieta w wieku 50 lat z ciężką dusznością spowodowaną rzadką kombinacją obu zespołów przeszła serię zabiegów Diamagnetoterapii, technologii wykorzystującej efekty terapeutyczne PEMF o wysokiej intensywności. Podczas zabiegów i po ich zakończeniu pacjent zgłosił postępującą poprawę duszności, nasycenia tlenem, siły mięśni i jakości życia. Wynik ten może otworzyć odpowiednie możliwości terapeutyczne w stanach zwłóknienia płuc, w tym w post-COVID 19.

Słowa kluczowe: Zespół antysyntetazy; Zespół Sjogrena; Śródmiąższowa choroba płuc; Impulsowe pola elektromagnetyczne; Diamagnetoterapia

Skróty

ASS: zespół antysyntetazowy; ILD: śródmiąższowa choroba płuc; IMM: idiopatyczna miopatia zapalna; PM: Zapalenie wielomięśniowe; DM: Zapalenie skórno-mięśniowe; SS: Zespół Sjogrena; PEMF: Impulsowe pola elektromagnetyczne; LF-HI-PEMF: Impulsowe pola elektromagnetyczne o niskiej częstotliwości i wysokiej intensywności; CT: Tomografia komputerowa.

Wprowadzenie

W ASS szereg autoprzeciwciał, w tym anty-Jo-1, anty-PL-12, anty-PL-7, anty-OJ, anty-EJ, anty-KS, anty-Zo i anty-YRS [1] przyczynia się do typowych cech klinicznych IIM (90%), PM i DM („ręka mechanika”), nieerozyjnego asymetrycznego zapalenia stawów, fenomenu Raynauda i zwłóknienia płuc [2,3]. SS wpływa na błony śluzowe i powoduje niewydolność wydzielniczą gruczołów zewnątrzwydzielniczych w spojówce, błonie śluzowej jamy ustnej, tchawicy i oskrzeli oraz pochwy. Wspólne choroby autoimmunologiczne (nakładające się zespoły) i postępujące włóknienie płuc (ILD) korelują z wysokim ryzykiem niewydolności oddechowej [4,5]. Obrazy tomografii komputerowej zwłóknienia płuc w ASS obejmują różne stopnie zwłóknienia śródmiąższowego zmętnień typu „ziemia-szkło” [6,7], a w SS – linijne zmętnienia niezwiązane z przegrodą międzyzrazikową, pogrubienie przegrody międzyzrazikowej oraz pojedyncze lub mnogie zmętnienia międzyzrazikowe. Występują torbiele [5,8]. Ponadto w SS naciek limfocytarny dróg oddechowych wywołuje nadreaktywność oskrzeli z nawracającymi infekcjami dróg oddechowych. Rzadko są one przyczyną zgonu z powodu włóknienia. Leczenie włóknienia płuc obejmuje leki immunosupresyjne, kortykosteroidy i leki przeciwwłóknieniowe, nieinwazyjną ciągłą tlenoterapię, a upośledzenie mięśni oddechowych wymaga odpowiednich programów rehabilitacyjnych [4]. Niemniej jednak nie zawsze przynoszą one pożądane efekty, a alternatywne opcje terapeutyczne, takie jak biofizyczna stymulacja mięśni oddechowych za pomocą PEMF, która jest już skuteczna w zaburzeniach mięśniowo-szkieletowych, mogą być właściwym wyborem do wspomagania wydolności oddechowej w zwłóknieniu płuc.

Prezentacja przypadku

Leczyliśmy maszyną LF-HI-PEMF, oprócz terapii medycznej składającej się z azatropiny i Miclofenato oraz ciągłej tlenoterapii (O₂ 90% – 91% – 4l) kobietę (P.E.S) w wieku 50 lat, cierpiącą na ILD we współistniejącym ASS i SS od 19 lat. Miała dodatni wynik przeciwciał przeciwjądrowych ANA (1:160), przeciwciał anty-Spliceosomal Sm (19:7) i przeciwciał anty-Jo (1:23), a także skarżyła się na rozlane osłabienie mięśni i duszność w spoczynku do tego stopnia, że musiała korzystać z wózka inwalidzkiego. Spirometria ujawniła z czasem narastające cechy restrykcyjno-obturacyjne ze słabą odpowiedzią na leki rozszerzające oskrzela, podczas gdy tomografia komputerowa wykazała śródmiąższowe zwłóknienie podopłucnowe, pogrubienie przegród międzypłatowych i zbieżne obrazy pseudoguzkowe w lewym górnym płacie płuca.

Po uzyskaniu świadomej zgody, pacjent został poddany leczeniu za pomocą samoograniczającego się pulsacyjnego pola magnetycznego o wysokiej intensywności i niskiej częstotliwości (do 2 Tesli). Urządzenie o nazwie CTU Mega 20® (Periso SA – Szwajcaria) jest zwykle stosowane w leczeniu zaburzeń mięśniowo-szkieletowych i wykorzystuje efekt odpychania molekularnego i wodnego wysokich pól magnetycznych (efekt diamagnetyczny). Ponadto zmienna amplituda pola magnetycznego zapewnia szerokie pasmo częstotliwości zdolnych do indukowania selektywnej endogennej biostymulacji tkanek. W trakcie leczenia maksymalna zastosowana energia wynosiła 50 J przy częstotliwości powtarzania impulsu 6 Hz. W okresie od maja do września 2019 r. w Cell Regeneration Medical Organization (Bogota-Kolumbia) przeprowadzono łącznie 8 zabiegów w odstępach średnio 14-dniowych w warunkach ambulatoryjnych. Obszar zabiegowy obejmował klatkę piersiową, oba ramiona i górną część brzucha (mięśnie międzyżebrowe, mięsień zębaty przedni, przepona) poruszając rękojeścią lub w pozycji stojącej, z lub bez kremu przewodzącego.

Przed i po leczeniu analizowano następujące parametry

02 saturacja przy pulsoksymetrii.

Zaprojektowane wyniki oceny składające się odpowiednio z parametrów funkcjonalnych i życiowych:

Upośledzenie: Zmęczenie, Siła, Chód, Choroby współistniejące i Samodzielność, w skumulowanej klasie wartości odpowiednio: Tak (od 1 do 5 punktów) lub Nie (0 punktów). Całkowite wyniki zostały sklasyfikowane jako Poważne upośledzenie funkcjonalne (4 – 5 punktów), Umiarkowane upośledzenie (2 – 3 punkty), Lekkie upośledzenie (0 – 1 punktów).
- Parametry krytyczne ers: Wiek, częstość oddechów, saturacja tlenem, częstość akcji serca, skurczowe ciśnienie krwi, stan świadomości i temperatura ciała zostały przypisane w zakresie od 0 punktów (prawidłowe parametry życiowe) do 3 punktów jako najgorsza wartość dla każdej pozycji. Całkowita punktacja została sklasyfikowana jako potrzeba opieki domowej i okresowego monitorowania klinicznego (1 – 4 punkty), potrzeba opieki szpitalnej (wynik 5 – 7 punktów), potrzeba intensywnej terapii (wynik 7 punktów).
Dy spnoea at mMRC questionnaire: Zmodyfikowany Kwestionariusz Brytyjskiej Rady ds. Badań Medycznych (zakres od 4 punktów dla ciężkiej dy spnoea do 0 punktów za duszność wysiłkową).

Wyniki

Ze względu na utrzymujące się rozprzestrzenianie się COVID w Kolumbii, badanie kontrolne CT nie mogło zostać przeprowadzone w zaplanowanym terminie (marzec 2020 r. lub

po). Niemniej jednak wyniki kliniczne i parakliniczne wykazały stopniową poprawę w następujący sposób:

Wartości oksymetrii i uzależnienie od tlenu wykazały odpowiednio wzrost nasycenia tlenem z 90% do 4 litrów w momencie rozpoczęcia leczenia do 98% pod koniec leczenia, podczas gdy zapotrzebowanie na tlen wahało się od ciągłego do tylko w nocy (Tabela 1).
Wyniki upośledzenia zmniejszyły się z 5 punktów – poważne upośledzenie – przed rozpoczęciem leczenia do 3 punktów – umiarkowane upośledzenie – pod koniec leczenia (Tabela 2a i 2b).
Krytyczne parametry zmniejszyły się z 8 punktów – potrzeba intensywnej opieki – przed rozpoczęciem leczenia do 6 punktów – potrzeba opieki szpitalnej – pod koniec (Tabela 3a i 3b).
Kwestionariusz mMRC wykazał stopniowe zmniejszenie duszności z 4 punktów przed leczeniem do 0 punktów przy pierwszym badaniu kontrolnym, 2 miesiące po zakończeniu leczenia.

Data leczenia	Pulsoksymetria (nasycenie tlenem)	Potrzeba tlenoterapii
30/05/2019	90% do 4 Lt	Ciągły
17/06/2019	97%	Ciągły
19/06/2019	96%	Ciągły
15/07/2019	96% do LT litrów.	Tylko w nocy
24/07/2019	96%	Tylko w nocy
23/08/2019	93%	Tylko w nocy
24/09/2019	98% 1 Lt na kaniulę	Tylko w nocy
22/09/2019	98%	Tylko w nocy

Tabela 1: Zmiany nasycenia O₂ i uzależnienia od tlenu podczas leczenia.

Mniejsze zapotrzebowanie na tlen po trzecim zabiegu diamagnetycznym.

Zmęczenie	Codzienne osłabienie	Tak _1_ (1)/Nie (0)
Siła	Wzrost poziomu bez pomocy lub przerwy	Tak (0)/Nie 1 (1)
Deambulacja	Przejście odległości trzech lub więcej przecznic Bez pomocy i przerw	Tak (0)/Nie 1 (1)
Choroby współistniejące	Trzy lub więcej chorób współistniejących	Tak 1 (1)/Nie (0)
Klasa funkcjonalności	< 4 METS > 4 METS	(1) (0)

Tabela 2a

Zmęczenie	Codzienne osłabienie	SI (1)/NO 0 (0)
Siła	Wzrost poziomu bez pomocy lub przerwy	SI _0 (0)/NO (1)
Deambulacja	Przejście dystansu trzech lub więcej przecznic bez pomocy lub przerw.	SI (0)/NO 1 (1)
Choroby współistniejące	Trzy lub więcej chorób współistniejących	SI 1 (1)/NIE (0)
Klasa funkcjonalności	< 4 METS > 4 METS	(1) ( )

Tabela 2b

Tabela 2: W fazie przed leczeniem dominowało zmęczenie, niska siła i niska autonomia chodzenia (a). Pod koniec leczenia diamagnetycznego nastąpiła poprawa w zakresie zmęczenia i siły mięśni (b).

	0	1	2	3
Wiek	< 65			> 65
Częstotliwość oddechu	16 – 20	11 – 16	9 – 10 o 20 – 25	< 8 lub > 25
Nasycenie tlenem	> 96	93 – 95	91 – 93	< 90
Skurczowe ciśnienie krwi	91-100	101-110	111 – 219	> 220 lub < 90
Tętno	50-90	41 – 50 lub 91-110	111 – 130	< 40 lub > 130
Świadomość	Świadomość			Letarg – Śpiączka – Dezorientacja
Temperatura ciała	36.1 – 37 – 37.8	36.1 -36 lub 37.8 – 39	>39	<35

Tabela 3a

	0	1	2	3
Wiek	< 65			> 65
Częstotliwość oddechu	16 – 20	11 – 16	9 – 10 lub 20 – 25	< 8 lub > 25
Nasycenie tlenem	> 96	93 – 95	91 – 93	< 90
Skurczowe ciśnienie krwi	91 – 100	101 – 110	111 – 219	> 220 lub < 90
Tętno	50 – 90	41 – 50 91 – 110	111 – 130	< 40 lub > 130
Świadomość	Świadomość			Letarg – śpiączka – dezorientacja
Temperatura ciała	36.1 – 37 – 37.8	36,1-36 lub 37,8-39	> 39	<35

Tabela 3b

Tabela 3: Parametry krytyczne. Wynik poprawił się z 8 punktów – potrzeba intensywnej opieki (a) do 6 punktów – potrzeba intensywnej opieki (b).

opieka szpitalna, odpowiednio przed i po leczeniu (b). Główna poprawa dotyczyła częstości oddechów i nasycenia tlenem.

Pacjent nie zgłaszał bólu podczas i po zabiegach, żadnych skutków ubocznych ani nawrotu objawów.

Dyskusja

Jednoczesne występowanie antysyntetazy i zespołu Sjogrena jest rzadkie [9], a różne czynniki etiopatogenetyczne sugerują dysregulację immunologiczną w obu schorzeniach. W ASS cechy kliniczne IIM i PM leżą u podstaw osłabienia mięśni oddechowych, co może wpływać na zachorowalność i śmiertelność ILD [10-12]. W SS, oprócz zespołu Sicca, astenia, bóle stawów i zapalenie naczyń są czynnikami ryzyka ILD [4,5]. W takich warunkach tlenoterapia i rehabilitacja oddechowa mają na celu wsparcie funkcjonalności płuc i poprawę jakości życia związanej ze zdrowiem (HRQL) pacjenta. Co więcej, niższa wydolność wysiłkowa jest poważnym aspektem ILD i to ograniczenie może być czynnikiem prognostycznym [13,14], a konieczność dodatkowego lub alternatywnego wsparcia terapeutycznego jest realną perspektywą.

W zaburzeniach mięśniowo-szkieletowych związek między stymulacją biofizyczną pochodzącą z PEMF a programami rehabilitacyjnymi wzbudził pewne zainteresowanie pod względem pozytywnych osiągnięć funkcjonalnych [15]. Działanie przeciwzapalne modulacji cytokin, działanie regeneracyjne za pośrednictwem czynników wzrostu, neoangiogeneza [16,17], różnicowanie mezenchymalnych komórek macierzystych i proliferacja komórek mięśniowych [18,19] leżą u podstaw tego potencjału.

Aby zrekompensować trudności związane z brakiem możliwości terapii rehabilitacyjnych, poddaliśmy mięśnie oddechowe pacjenta oryginalnej technologii dostarczającej LF-HI-PEMF. Urządzenie CTU Mega 20® zapewnia niski czas narastania impulsu, zmienne amplitudy i szerokie spektrum częstotliwości elektromagnetycznych. Wpływa to na napięcie błony komórkowej, zmieniając właściwości elektryczne komórek, zdolne do wywoływania reakcji metabolicznych w zależności od intensywności i gradientu pola magnetycznego [20]. Sam efekt diamagnetyczny wykazał właściwości wazoaktywne w przewlekłym obrzęku limfatycznym kończyn [21].

Nasze doświadczenie wskazuje, że w przypadku ILD nieinwazyjne leczenie Diamagnetic poprawiło czynność oddechową i jakość życia pacjenta pod względem zmniejszonego uzależnienia od tlenu, co jest znaczącym wynikiem. Na początku leczenia kobieta była poddawana ciągłej tlenoterapii z wartościami nasycenia tlenem obwodowym na poziomie 90% do 4 lt/min i dusznością w spoczynku. Pod koniec leczenia wymagała tlenoterapii tylko w nocy, saturacja obwodowa wynosiła 98%, a pacjentka skarżyła się jedynie na duszność wysiłkową. Obecnie stan pacjentki jest stabilny i wykonuje ona zwykłe codzienne czynności bez uzależnienia od tlenu, a w życiu codziennym nie występują zaburzenia saturacji. Poza tym skala kliniczna i parakliniczna dowodzą, że po leczeniu nastąpiła zmiana z klasy wysokiego ryzyka na niższą, a upośledzenie czynnościowe z ciężkiego na umiarkowane. Jest to godne uwagi, jeśli weźmiemy pod uwagę, że dla typu pacjentów, u których obwodowe wysycenie tlenem jest niższe niż 95%, a przedłużający się czas trwania zwłóknienia wynosi 19 lat, w tym przypadku oczekiwana długość życia jest niska [22]. W trakcie i po zakończeniu leczenia, które było dobrze tolerowane, nie wystąpiły żadne dolegliwości bólowe, działania niepożądane ani nawroty objawów.

Zgodnie z naszą wiedzą, jest to pierwszy opis skutecznego zastosowania LF-HI-PEMF w leczeniu skutków zwłóknienia płuc (ILD). Ze względu na obecne na całym świecie warunki zdrowotne, nie mogliśmy jeszcze poddać pacjenta kontroli tomografii komputerowej, dlatego nie możemy wyjaśnić, czy pomyślne wyniki leczenia diamagnetycznego mogą wynikać jedynie z bezpośredniego wpływu bodźców biofizycznych na muskulaturę klatki piersiowej lub na zmiany strukturalne w płucach. Aby lepiej zrozumieć przyczynę, konieczne są dalsze badania z odpowiednią populacją statystyczną. Nie bez znaczenia jest fakt, że funkcjonalne wyniki leczenia odnoszą się do pacjentów z dwoma współistniejącymi chorobami autoimmunologicznymi (nakładającymi się zespołami), charakteryzującymi się zajęciem śródmiąższowym i dróg oddechowych, początkowo opornymi na konwencjonalne metody leczenia.

Wnioski

Jest to opis pojedynczego przypadku, a zatem poziom dowodów nie może być podpisany i konieczne są dalsze badania RCT w celu potwierdzenia tych wyników. Ponieważ poprawa ta nie następuje spontanicznie, musimy podkreślić, że wyniki te coś znaczą. W związku z tym wskazana byłaby możliwość zastosowania nieinwazyjnej i bezpiecznej Diamagnetoterapii w zwłóknieniu płuc o różnym pochodzeniu, na przykład w zapaleniu płuc po COVID 2.

Konflikt interesów

Dr Pietro Romeo deklaruje współpracę naukową z Periso SA.

Bibliografia

Tom 9 Wydanie 10 Październik 2020 r.